Niepodległość Szkocji: wyzwanie gospodarcze
Argumenty nie różnią się zbytnio od pierwszego referendum w 2014 roku – ale po Brexicie kto wie, co może się wydarzyć?
Getty
Nacjonalistyczni przywódcy Szkocji staną przed trudnymi pytaniami o to, jak gospodarka kraju może wytrzymać niepodległość po apelu Nicoli Sturgeon o drugie referendum w sprawie opuszczenia Wielkiej Brytanii.
Co się stało?
Premier Szkocji powiedziała w poniedziałek, że poprosi o pozwolenie na przeprowadzenie drugiego referendum w sprawie niepodległości w 2018 lub 2019 roku, gdy warunki Brexitu staną się jasne.
Czy ta sprawa nie została rozwiązana w 2014 roku?
Tak się wydawało. Wszystkie strony uzgodniły przed referendum niepodległościowym we wrześniu 2014 roku, że rozwiąże to kwestię „na pokolenie”. Sama Szkocka Partia Narodowa określiła głosowanie jako „raz w życiu”.
Jednak obóz prounijny wykorzystał członkostwo kraju w UE w sprawie pozostania Szkocji w Wielkiej Brytanii, a SNP argumentuje teraz, że gdy Wielka Brytania głosowała za opuszczeniem bloku, a torysi dążą do twardego Brexitu, sytuacja jest zupełnie inna.
Sturgeon jest również zły, że Theresa May odmówiła kompromisu w sprawie zezwolenia administracjom zdecentralizowanym na głosowanie nad ostateczną umową Brexit. Pamiętaj, że w czerwcu zeszłego roku ponad sześciu na dziesięciu wyborców w Szkocji poparło Remain.
Brzmi zachęcająco.
Tak jest – i istnieją pewne ograniczone wyniki sondaży, że poparcie dla niepodległości rośnie, choć wciąż utrzymuje się na poziomie około 50 procent.
Biorąc to pod uwagę, sondaż YouGov opublikowany w Czasy po ogłoszeniu przez Sturgeonsa znaleźli 14-punktową przewagę dla Szkocji pozostającej w związku po wykluczeniu „nie wiem”, co dało wynik od 57% do 43%.
„YouGov ostatnio odnotował 14-punktową przewagę na rzecz pozostania Szkocji w Unii w sondażu w sierpniu 2014 r., na miesiąc przed pierwszym referendum niepodległościowym”, mówi Times.
Problemem dla Sturgeona są nadal argumenty ekonomiczne, które wykoleiły pierwszą kandydaturę niepodległościową. W rzeczywistości, jak mówi The Guardian, „skonstruowanie ekonomicznego argumentu za niepodległością wygląda teraz trudniej niż trzy lata temu”.
Jaki jest problem?
W 2014 r. „aby sumować kwoty, zwolennicy niezależności przyjęli cenę ropy na poziomie 100 dolarów za baryłkę”, mówi Opiekun .
Jednak od tego czasu ropa spadła i obecnie znajduje się na poziomie około połowy tego poziomu. Według Codzienny Telegraf szkocki rząd oszacował, że w zeszłym roku zarobił 1,8 miliarda funtów dochodów podatkowych z krytycznego przemysłu naftowego na Morzu Północnym, ale wziął tylko 60 milionów funtów.
Częściowo w wyniku tego wzrost gospodarczy Szkocji pozostaje w tyle za resztą Wielkiej Brytanii i wynosi 0,7 procent w porównaniu z dwoma procentami w całym kraju w zeszłym roku.
Co ważniejsze, zwłaszcza jeśli Szkocja chce zostać niezależnym członkiem UE, wydatki socjalne Holyrood są znacznie wyższe niż w pozostałej części Wielkiej Brytanii, a deficyt budżetowy, według własnych szacunków, wynosi 9,5 procent.
To około trzy razy więcej niż w Wielkiej Brytanii i byłoby najgorsze w UE – gorsze nawet niż w Grecji. Ponieważ nowi członkowie UE muszą zobowiązać się do obniżenia deficytu poniżej trzech procent, sugeruje to konieczność zdecydowanych cięć wydatków.
Wreszcie rozstanie z Wielką Brytanią oznaczałoby rozwód z krajem, do którego Szkocja obecnie wysyła prawie dwie trzecie swojego eksportu .
A co z funtem?
Tak, to była kolejna krytyczna kwestia podczas głosowania w 2014 r. i pozostaje nierozwiązana.
SNP opowiadał się za utrzymaniem funta, ale Bank Anglii wykluczył to. Przepisy UE stanowią, że niepodległa Szkocja powinna przystąpić do strefy euro, czemu większość kraju konsekwentnie się sprzeciwia.
Tak czy inaczej, dodaje Guardian, Szkocja używałaby obcej waluty i nie miałaby kontroli nad swoimi stopami procentowymi, co oznacza, że nie może dewaluować, aby zrównoważyć poważne trudności gospodarcze, które mogą wynikać z niepodległości.
Wygląda na to, że sprawa ekonomiczna jest skazana na porażkę?
Niekoniecznie. Jak mówi Guardian, „Szkocja ma naprawdę mocne strony gospodarcze”.
Poza „kwitnącym sektorem finansowym”, kraj ten jest „silny pod względem żywności i napojów, przyciąga miliony turystów każdego roku i ma potencjał, aby stać się światowym liderem w dziedzinie energii odnawialnej”, dodaje gazeta.
Gdyby utrzymała członkostwo w UE i jej jednolity rynek, Szkocja stałaby się również bardzo atrakcyjnym domem dla londyńskich firm świadczących usługi finansowe, które obecnie rozważają swoją przyszłość po Brexicie.
Mogłoby to stanowić podstawę nowej ekonomicznej argumentacji za niezależnością.
Więc Szkocja może skorzystać poza Wielką Brytanią?
To na pewno możliwe. Jednak dużą przeszkodą może być to, czy popierający niepodległość Szkoci naprawdę chcą przystąpić do UE jako samodzielny kraj, z całą utratą brytyjskich korzyści, które mogą się z tym wiązać.
ten Codzienny Telegraf Wskazuje, że szacuje się, że 400 000 Szkotów, którzy poparli niepodległość, głosowało za „Leave” w czerwcu ubiegłego roku, co odpowiada około jednej czwartej wszystkich tych, którzy poparli kampanię „Tak”.
Co więcej, przeprowadzone przez rząd Scottish Attitudes Survey wykazało, że ponad dwie trzecie ludzi na północ od granicy jest albo anty-UE, albo przynajmniej chce ograniczenia jej władzy.
Jedno ze źródeł SNP powiedziało nawet gazecie, że Sturgeon porzuci pomysł ponownego przystąpienia do UE na rzecz przystąpienia do Europejskiej Strefy Wolnego Handlu, tak jak Norwegia. To nadal umożliwiłoby krajowi pozostanie na jednolitym rynku, co mogłoby mieć kluczowe znaczenie dla sprawy o niepodległość.
